جمال الدين محمد الخوانساري
157
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
هر كه يارى جويد از خدا يارى كند أو را . 7764 من امن مكر اللّه بطل أمانه . هر كه أيمن شود از مكر خدا باطل شود أمان أو ، مراد به « مكر خدا » كاريست كه حقّ تعالى با كسى كه مكر كند با أو بصورت مكر أو وشبيه بآن بكند ، يا اين كه با گنهكارى بصورت مكر وشبيه بآن بكند هر چند گناه أو مكر نباشد مثل اين كه هر چند كسى گناه كند حقّ تعالى أو را واگذارد وسلب نعمت خود از أو نكند بلكه نعمتهاى أو را زياد كند تا اين كه از حدّ كه بگذراند أو را ببلائى عظيم گرفتار كند ، يا اين كه أو را تا آخر عمر واگذارد ومؤاخذهء أو را بآخرت اندازد ، ومراد اينست كه هر گنهكارى هرگاه نعمتهاى خدا را بر خود كامل بيند وبسبب گناهان أو زائل نگردد بايد كه ترس اين داشته باشد كه اين مبادا از راه مكر با أو باشد وواگذاشتن أو تا اين كه يك بار مؤاخذهء عظيم در دنيا يا آخرت بشود كه اگر اين ترس نداشته باشد وأيمن گردد از اين بگمان اين كه حقّ تعالى قادر بر اين نيست يا اين كه نسبت باو هر چند گناه كند لطف دارد وچنين نكند ، يا اين كه گناهان منشأ اين نمىشود پس « باطل شود أمان أو » ، يعنى ديگر حقّ تعالى أو را أمان ندهد وببلائى عظيم گرفتار سازد تا ظاهر شود بر أو بطلان گمان أو . ودر بعضي نسخهها « ايمانه » بجاى « أمانه » است وبنا بر اين ترجمه اينست كه : باطل شود ايمان أو ، يعنى اگر مؤمني چنين أيمن گردد باطل شود ايمان أو واز ايمان بدر رود ، نعوذ باللّه منه . 7765 من بصّرك عيبك فقد نصحك . هر كه بينا گرداند ترا بعيب تو پس بتحقيق كه نصيحت كرده ترا ، يعنى هرگاه كسى بديى كه در تو باشد بتو بگويد وترا آگاه سازد بر آن پس از چنين كسى آزرده نبايد شد بلكه أو نصيحت كرده ترا وبا تو صاف وبيغش بوده وهر كه اظهار